Όλα δείχνουν ότι στο χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, παγκόσμια πρώτη ύλη της οικονομίας, η Κίνα θα κυριαρχήσει παραδίδοντας μαθήματα καπιταλισμού… στους υποτιθέμενους εκπροσώπους του συστήματος.
Δεν ξέχασα ποτέ την παρατήρηση ενός Κινέζου καθηγητή οικονομίας και διοίκησης επιχειρήσεων στη Σαγκάη, να μου λέει, με αφορμή μια επίσκεψή μου στην πόλη αυτή το 2005, ότι «οι Κινέζοι φοιτητές που σπουδάζουν οικονομικά δεν μαθαίνουν πώς να ανατρέψουν τον καπιταλισμό και την παραγωγική του φιλοσοφία αλλά να την εμπεδώσουν σε όσο γίνεται περισσότερους νέους, για να ξεφύγουν από τη φτώχεια».
Του Αθανάσιου Χ. Παπανδρόπουλου
«Την Κίνα πρόσθετε ο συνομιλητής μου, την ενδιαφέρει η κατάκτηση νέων αγορών, σε τομείς που θα δημιουργείται ο πλούτος του νέου αιώνα μας»
Όταν, λοιπόν, οι Κινέζοι μπήκαν από το 1979 και μετά στον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας, το πρόβλημα τους ήταν πως θα αποκτήσουν μερίδια αγοράς στην παγκόσμια οικονομία και όχι πώς θα φορολογηθούν περισσότερο οι νέοι επιχειρηματίες της υψηλής τεχνολογίας όπως οι Μασκ, Γκαίητς, Ζούκενμπεργκ κ.α.
Σήμερα, την ώρα που μεγάλοι «ανθρωπιστές» και «σοφοί» ειρωνεύονται τον δισεκατομμυριούχο Έλον Μασκ όταν ομιλεί για άυλη οικονομία και για κοινωνίες χωρίς εργασία και χρήμα, οι Κινέζοι παίρνουν μαθήματα από αυτά που κάνει και αναλύουν προσεκτικά τα όσα λέει.
Έτσι, στις 16 Ιουλίου 2026, η κινεζική start-up Moonshot ΑΙ κυκλοφόρησε το Kimi Κ3, ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης με 2,800 δισεκατομμύρια παραμέτρους, που παρουσιάζεται ως το μεγαλύτερο «ανοιχτό» μοντέλο που έχει κυκλοφορήσει ποτέ. Η είδηση ήταν αρκετή για να προκαλέσει ταλάντευση του Nasdaq και πτώση άνω του 28% της χρηματιστηριακής αξίας ορισμένων Κινέζων ανταγωνιστών της όπως η Zhipu. Πίσω από αυτό το χρηματιστηριακό ταρακούνημα κρύβεται ένα ερώτημα που στοιχειώνει πλέον ολόκληρο τον κλάδο: μπορεί το επιχειρηματικό μοντέλο των δυτικών κολοσσών της τεχνητής νοημοσύνης να επιβιώσει από το κύμα των ανοιχτών και φθηνών κινεζικών μοντέλων;
Για να καταλάβουμε τι διακυβεύεται, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τις αποχρώσεις της έννοιας της τεχνητής νοημοσύνης ανοιχτού κώδικα. Ο όρος προκύπτει από το ελεύθερο λογισμικό, αλλά τα κινεζικά ΑΙ έχουν τελικά λίγα κοινά μαζί τους. Ένα γλωσσικό μοντέλο όπως αυτά του Open ΑΙ (ChatGPT) ή του Anthropic (Claude) είναι το προιόν εκπαίδευσης που κοστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, το αποτέλεσμα της οποίας μπορεί να βρεθεί σε ένα σύνολο αριθμητικών παραμέτρων που ονομάζονται «βάρη». Οι Αμερικανοί παίκτες κρατούν αυτά τα βάρη μυστικά: για να χρησιμοποιήσετε τα μοντέλα τους, πρέπει να περάσετε από τον ιστότοπό τους ή τη διεπαφή προγραμματισμού εφαρμογών τους (API) και να πληρώσετε για κάθε αίτημα, κάθε «διακριτικό» που τιμολογείται.
Ένα μοντέλο ανοιχτού κώδικα, ή ακριβέστερα ανοιχτού βάρους στην περίπτωση του Kimi Κ3, λειτουργεί εντελώς αντίθετα,: Τα βάρη του δημοσιεύονται και μπορούν να μεταφορτωθούν από οποιονδήποτε. Συνεπώς οποιαδήποτε εταιρεία, πανεπιστήμιο ή διοίκηση μπορεί στη συνέχεια να εγκαταστήσει το μοντέλο στους δικούς της διακομιστές, να το επιθεωρήσει, να το τροποποιήσει, να το προσαρμόσει στα επιχειρηματικά της δεδομένα, χωρίς να πληρώσει δικαιώματα.
Επομένως το ανοιχτό βάρος είναι πολύ διαφορετικό από τον πραγματικό ανοιχτό κώδικα, ο οποίος θα απαιτούσε επίσης τη δημοσίευση κώδικα και δεδομένων εκπαίδευσης. Εδώ, μόνο το οικονομικό αποτέλεσμα είναι το ίδιο όπως στον ανοιχτό κώδικα: το πιο ακριβό προϊόν για κατασκευή στην ιστορία του λογισμικού γίνεται ένα ελεύθερα αντιγράψιμο αγαθό.
Αυτό το άνοιγμα συνοδεύεται από ένα ισχυρό επιχείρημα: την τιμή. Το Kimi Κ3 χρεώνεται περίπου τρία δολάρια ανά εκατομμύριο μάρκες ως είσοδος και δεκαπέντε δολάρια ως έξοδος, που είναι περίπου το ένα τρίτο της τιμής των μοντέλων υψηλής τεχνολογίας από την Anthropic ή το OpenAI, του οποίου οι πιο ισχυρές προσφορές διαπραγματεύονται μεταξύ είκοσι πέντε και τριάντα δολαρίων ανά εκατομμύριο μάρκες στην έξοδο. To Kimi Κ3 βασίζεται σε ένα λεγόμενο σύστημα μίξης εμπειρογνωμόνων που ενεργοποιεί μόνο δεκαέξι υποδίκτυα από τα 896 για κάθε υπολογισμό, μειώνοντας δραστικά το λειτουργικό κόστος ενός μοντέλου που ωστόσο είναι γιγαντιαίο. Η τεχνική χρονολογείται από τη δεκαετία του 1990 και δεν είναι νέα, αλλά φτάνει στα άκρα. Και για καλό λόγο: στερημένα από απεριόριστη πρόσβαση στα πιο προηγμένα αμερικανικά τσιπ λόγω περιορισμών στις εξαγωγές, τα κινεζικά εργαστήρια αναγκάστηκαν να καινοτομήσουν στη μέθοδο και όχι στην ακατέργαστη ενέργεια.
Επιπλέον, εκεί που οι Αμερικανοί πρέπει να κάνουν την κολοσσιαία συγκέντρωση κεφαλαίων κερδοφόρα μέσω υψηλών περιθωρίων, οι Κινέζοι, υποστηριζόμενοι από τους γίγαντες Alibaba και Tencent στην περίπτωση του Moonshot, μειώνουν τις τιμές για να κατακτήσουν μερίδια παγκόσμιας αγοράς και να επιβάλουν τα πρότυπά τους.
Σκοτώνοντας τον ανταγωνισμό για να επιβληθεί καλύτερα σε μια αγορά: Αυτό είναι ένα πραγματικό μάθημα ωμού καπιταλισμού που δίνει η Κίνα στις Ηνωμένες Πολιτείες…
Ένα μάθημα το οποίο θα μπορούσε να είναι πικρό για την εξαρτημένη στην ΤΝ Ευρώπη από την Αμερική. Και τούτο διότι με την κινεζική πρωτοβουλία υπάρχει κίνδυνος διαγραφής δυτικών μοντέλων, σενάριο διόλου παράλογο στο οποίο θα επανέλθουμε.