Χρονιά-ορόσημο για τις αποδοχές χιλιάδων εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα αναμένεται να αποτελέσει το 2027, καθώς αρχίζει να συμπληρώνεται η πρώτη τριετία για όσους ξεκίνησαν να «χτίζουν» προϋπηρεσία μετά την επανενεργοποίηση των μισθολογικών ωριμάνσεων την 1η Ιανουαρίου 2024. Οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι θα αποκτήσουν δικαίωμα προσαύξησης 10%, εφόσον αμείβονται με τα κατώτατα όρια, ενώ η αύξηση από τις τριετίες θα συνδυαστεί με τη νέα αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού που αναμένεται την άνοιξη του 2027.
Ποιοι «κλειδώνουν» την πρώτη τριετία το 2027
Οι τριετίες ξεπάγωσαν από την 1η Ιανουαρίου 2024, έπειτα από σχεδόν 12 χρόνια αναστολής. Για τους εργαζομένους που δεν είχαν αναγνωρισμένη προϋπηρεσία πριν από τις 14 Φεβρουαρίου 2012, το «ρολόι» ξεκίνησε ουσιαστικά από την αρχή την 1η Ιανουαρίου 2024. Αυτό σημαίνει ότι όσοι εργάζονται συνεχώς από τότε θα αρχίσουν μέσα στο 2027 να συμπληρώνουν τρία χρόνια και να αποκτούν δικαίωμα στην πρώτη προσαύξηση λόγω προϋπηρεσίας.
Για τους υπαλλήλους που αμείβονται με τον νομοθετημένο κατώτατο, κάθε συμπληρωμένη τριετία αντιστοιχεί σε προσαύξηση 10%, με δυνατότητα αναγνώρισης έως τριών τριετιών και συνολική προσαύξηση έως 30%. Για τους εργατοτεχνίτες η προσαύξηση είναι 5% ανά τριετία και μπορεί να φτάσει έως έξι τριετίες, επίσης με ανώτατο συνολικό ποσοστό 30%. Το καθεστώς των τριετιών και του επιδόματος προϋπηρεσίας προβλέπει ότι ο χρόνος από τις 14 Φεβρουαρίου 2012 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 δεν προσμετράται.
Από τα 920 ευρώ πάνω από τα 1.000 ευρώ
Με τον κατώτατο μισθό στα 920 ευρώ, μία προσαύξηση 10% αντιστοιχεί σε 92 ευρώ μεικτά. Με βάση αποκλειστικά το σημερινό ποσό, ο εργαζόμενος με μία τριετία θα έφτανε επομένως στα 1.012 ευρώ μεικτά, με δύο τριετίες στα 1.104 ευρώ και με τρεις στα 1.196 ευρώ. Πρόκειται όμως για ενδεικτικούς υπολογισμούς, καθώς μέχρι το 2027 ο κατώτατος μισθός αναμένεται να έχει αναπροσαρμοστεί εκ νέου.
Η αύξηση του κατώτατου έχει ευρύτερη επίδραση στις αποδοχές, καθώς δεν μεταβάλλει μόνο τον βασικό μισθό. Επηρεάζει τις τριετίες, αλλά και σειρά άλλων ποσών που συνδέονται με αυτόν. Ήδη μετά την τελευταία αναπροσαρμογή άλλαξαν οι αμοιβές εργαζομένων με τριετίες και τα ποσά του Δώρου Πάσχα, ενώ η αύξηση επηρεάζει και επιδόματα που υπολογίζονται με βάση τον κατώτατο.
Πού μπορούν να φτάσουν οι μισθοί το 2027
Το ύψος της πραγματικής αύξησης θα εξαρτηθεί από τον κατώτατο μισθό που θα ισχύει όταν ο εργαζόμενος συμπληρώσει την τριετία. Εάν, για παράδειγμα, ο κατώτατος διαμορφωθεί στα 950 ευρώ, μία τριετία θα οδηγεί τις μεικτές αποδοχές στα 1.045 ευρώ, δύο τριετίες στα 1.140 ευρώ και τρεις τριετίες στα 1.235 ευρώ. Εάν ο κατώτατος φτάσει στα 960 ευρώ, τα αντίστοιχα ποσά θα είναι 1.056, 1.152 και 1.248 ευρώ.
Τα 950 ή 960 ευρώ δεν αποτελούν αυτή τη στιγμή οριστικοποιημένο κατώτατο μισθό για το 2027 και πρέπει να αντιμετωπίζονται ως σενάρια. Το σημαντικό είναι ότι οποιαδήποτε νέα αύξηση της βάσης θα συμπαρασύρει προς τα πάνω και την αξία της κάθε τριετίας. Αυτό φάνηκε και κατά την προηγούμενη αναπροσαρμογή, όταν η αύξηση του κατώτατου ενίσχυσε αυτομάτως και τα ποσά των τριετιών.
Τι ισχύει για την προϋπηρεσία πριν από το 2012
Διαφορετική είναι η περίπτωση των εργαζομένων που είχαν ήδη συγκεντρώσει αναγνωριζόμενη προϋπηρεσία πριν από τις 14 Φεβρουαρίου 2012. Ο χρόνος αυτός δεν χάθηκε. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 η μέτρηση συνεχίστηκε από το σημείο στο οποίο είχε σταματήσει, με αποτέλεσμα ορισμένοι εργαζόμενοι να συμπληρώνουν νωρίτερα την επόμενη μισθολογική ωρίμανση.
Ένας εργαζόμενος, για παράδειγμα, που είχε συμπληρώσει δύο χρόνια αναγνωρισμένης προϋπηρεσίας πριν από το πάγωμα δεν ξεκίνησε από το μηδέν το 2024. Χρειάζεται να συμπληρώσει τον υπόλοιπο απαιτούμενο χρόνο για να φτάσει στην πρώτη τριετία. Αντίστοιχα, εργαζόμενοι που είχαν ήδη μία ή δύο πλήρεις τριετίες διατηρούν τα σχετικά δικαιώματα και συνεχίζουν να συγκεντρώνουν χρόνο προς την επόμενη βαθμίδα.
Πότε η τριετία δεν σημαίνει αντίστοιχη αύξηση στην τσέπη
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στους εργαζομένους που ήδη λαμβάνουν μισθό υψηλότερο από τα νόμιμα κατώτατα όρια. Η συμπλήρωση τριετίας δεν σημαίνει σε κάθε περίπτωση ότι ο καταβαλλόμενος μισθός θα αυξηθεί αυτόματα κατά ακριβώς 10%, καθώς πρέπει να εξετάζεται αν οι ήδη καταβαλλόμενες αποδοχές υπερκαλύπτουν το νόμιμο κατώτατο μαζί με την προσαύξηση προϋπηρεσίας.
Για όσους αμείβονται ακριβώς με τον κατώτατο μισθό, αντίθετα, η συμπλήρωση της τριετίας έχει άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα. Η διαφορά είναι σημαντική και για το κόστος των επιχειρήσεων, καθώς ο κατώτατος μισθός, οι εργοδοτικές επιβαρύνσεις, τα δώρα και οι τριετίες διαμορφώνουν συνολικά το πραγματικό μισθολογικό κόστος μιας θέσης εργασίας.
Διπλή αύξηση για χιλιάδες εργαζομένους
Το 2027 μπορεί έτσι να λειτουργήσει ως χρονιά «διπλής αύξησης» για μια σημαντική κατηγορία μισθωτών. Από τη μία πλευρά θα υπάρξει η νέα γενική αναπροσαρμογή του κατώτατου και από την άλλη η συμπλήρωση της πρώτης τριετίας για όσους ξεκίνησαν να συγκεντρώνουν προϋπηρεσία από τις αρχές του 2024.
Εάν, για παράδειγμα, ο νέος κατώτατος καθοριστεί στα 950 ευρώ, ένας εργαζόμενος χωρίς τριετία θα έχει αυτή τη βάση, ενώ με την πρώτη τριετία θα φτάνει στα 1.045 ευρώ μεικτά. Η διαφορά των 95 ευρώ τον μήνα θα προέρχεται αποκλειστικά από την προσαύξηση προϋπηρεσίας, πέραν της αύξησης που θα έχει ήδη προκύψει από τη μεταβολή του ίδιου του κατώτατου.
Το 2027 αλλάζει τον μισθολογικό χάρτη
Η πλήρης επίδραση από το ξεπάγωμα των τριετιών αρχίζει ουσιαστικά να γίνεται περισσότερο ορατή από το 2027. Για πρώτη φορά θα συμπληρώνουν τρία χρόνια εργαζόμενοι που ξεκίνησαν να μετρούν προϋπηρεσία από μηδενική βάση την 1η Ιανουαρίου 2024, την ώρα που ο κατώτατος μισθός θα βρίσκεται υψηλότερα από τα σημερινά επίπεδα.
Για τους χαμηλόμισθους η διαφορά μπορεί να είναι ουσιαστική. Με βάση τα σημερινά 920 ευρώ, μία τριετία οδηγεί ήδη θεωρητικά τον μεικτό μισθό πάνω από τα 1.000 ευρώ. Με έναν υψηλότερο κατώτατο το 2027, η πρώτη τριετία θα δίνει ακόμη μεγαλύτερη ονομαστική αύξηση, ενώ για όσους διαθέτουν δύο ή τρεις αναγνωρισμένες τριετίες η συνολική προσαύξηση μπορεί να φτάσει το 20% ή το 30%.