Μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές της ιστορίας της βρίσκεται η Volkswagen, με τον γερμανικό Τύπο να περιγράφει με ιδιαίτερα δραματικούς τόνους την επόμενη ημέρα της μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας της Ευρώπης. Η αναδιάρθρωση, οι δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας που βρίσκονται υπό πίεση και το ενδεχόμενο να σταματήσει η παραγωγή σε ορισμένες μονάδες δείχνουν ότι το επιχειρηματικό μοντέλο πάνω στο οποίο χτίστηκε η επιτυχία της VW επί δεκαετίες βρίσκεται πλέον σε βαθιά αναθεώρηση.
Η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) εκτιμά ότι το εκτεταμένο πρόγραμμα περικοπών αποτελεί μόνο την αρχή. Η Volkswagen βρίσκεται αντιμέτωπη με ασθενέστερη ζήτηση, υψηλό κόστος παραγωγής στη Γερμανία, αυξανόμενο ανταγωνισμό από τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες και επιβάρυνση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ λόγω των αμερικανικών δασμών.
Έως 60.000 θέσεις εργασίας στο επίκεντρο
Η κλίμακα των αλλαγών είναι τεράστια. Το Spiegel κάνει λόγο για «ιστορική αναδιάρθρωση», ενώ οι συνολικές περικοπές που εξετάζονται μπορούν να φτάσουν έως τις 60.000 θέσεις εργασίας. Η Volkswagen έχει ήδη πάρει το πράσινο φως για ένα νέο πρόγραμμα που προβλέπει αρχικά επιπλέον 50.000 περικοπές και σημαντικό περιορισμό της γκάμας μοντέλων έως το 2035.Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το προσωπικό. Στο τραπέζι βρίσκεται η μελλοντική λειτουργία εργοστασίων στη Γερμανία, καθώς η εταιρεία προσπαθεί να προσαρμόσει την παραγωγική της δυναμικότητα σε μια ευρωπαϊκή αγορά αυτοκινήτου που έχει αλλάξει ριζικά.
Η κινεζική πίεση αλλάζει τους κανόνες
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τη Volkswagen είναι η Κίνα. Οι κινεζικές εταιρείες δεν αποτελούν πλέον απλώς ανταγωνιστές στην ασιατική αγορά, αλλά διεκδικούν ολοένα μεγαλύτερο κομμάτι της ευρωπαϊκής αγοράς, ιδιαίτερα στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.Την ίδια στιγμή, η παραγωγή στη Γερμανία παραμένει ακριβή. Η αντιπαράθεση έχει φτάσει ακόμη και στο ωράριο εργασίας, με προτάσεις για μετάβαση από τις 35 στις 40 ώρες την εβδομάδα. Ωστόσο, αναλυτές και συνδικάτα επισημαίνουν ότι περισσότερες ώρες εργασίας από μόνες τους δεν αντιμετωπίζουν το βασικό πρόβλημα: υψηλό κόστος, χαμηλότερη ζήτηση και πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα.
Το ιδιαίτερο μοντέλο διοίκησης της Volkswagen
Το Handelsblatt στρέφει την προσοχή και στη δομή διοίκησης του ομίλου. Το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας διατηρεί το 20% των μετοχών με δικαίωμα ψήφου, ενώ εργαζόμενοι και συνδικάτα διαθέτουν ισχυρή παρουσία στο σύστημα συνδιοίκησης. Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα, αυτή η ισορροπία δυσκολεύει κατά καιρούς τη λήψη γρήγορων αποφάσεων από τη διοίκηση.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα για τον CEO Όλιβερ Μπλούμε: να περιορίσει το κόστος και να αναδιατάξει την παραγωγή χωρίς να προκαλέσει μια κοινωνική και πολιτική σύγκρουση τεράστιας κλίμακας στη Γερμανία.
Γιατί η κρίση της VW αφορά ολόκληρη την Ευρώπη
Η Volkswagen δεν είναι μια οποιαδήποτε επιχείρηση. Αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της γερμανικής βιομηχανίας και γύρω από τα εργοστάσιά της λειτουργεί ένα τεράστιο δίκτυο προμηθευτών, εταιρειών logistics και μικρότερων βιομηχανιών. Η κρίση της, επομένως, λειτουργεί ως προειδοποίηση για το ευρύτερο ευρωπαϊκό βιομηχανικό μοντέλο.Η αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη ταυτόχρονα με την ηλεκτροκίνηση, τον κινεζικό ανταγωνισμό, το υψηλό ευρωπαϊκό ενεργειακό και εργασιακό κόστος και τις νέες εμπορικές εντάσεις.
Η φράση του Spiegel ότι η Volkswagen «δεν θα είναι ποτέ πια όπως ήταν πριν» ίσως συνοψίζει καλύτερα τη νέα πραγματικότητα. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να επιστρέψει ο όμιλος στο παλιό του μοντέλο, αλλά να δημιουργήσει ένα νέο που θα μπορεί να είναι ανταγωνιστικό απέναντι στην Κίνα και στις ΗΠΑ.