Τον οδικό χάρτη για τη μείωση κατά 30% των λογαριασμών ρεύματος κατά τη περίοδο 2027-2029, που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, εξειδικεύει αυτήν την ώρα η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παραθέτοντας μία πλειάδα παρεμβάσεων και δράσεων, ορισμένες άμεσες και άλλες μακροπρόθεσμες, για την επίτευξη αυτού του στόχου.
«Τα μέτρα αφορούν μια ολιστική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους με δράσεις εξοικονόμησης, ευελιξία στη κατανάλωση, παραγωγή ή αποθήκευση για ίδια χρήση. Τα παραπάνω θα χρηματοδοτηθούν με πόρους άνω των 5 δισ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, μέσα από 3 διαφορετικά Ταμεία. Το Κοινωνικό κλιματικό Ταμείο (2,1 δισ.), το Ταμείο για τα νησιά (2,3 δισ.) και τα ποσά για τη Ρήτρα Διαφυγής (600 εκατ.)», όπως ανέφερε στην παρουσίαση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.
Τα κυριότερα μέτρα περιλαμβάνουν:
- Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τα έτη 2027 και 2028, που θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας. Η επιχορήγηση θα αφορά ένα μείγμα δράσεων (μπαταρίες με έργα ΑΠΕ, μπαταρίες για αυτοκατανάλωση, αυτοτελείς μπαταρίες).
- Από 1/1/2027 μειώνεται κατά 50% η πρώτη κλίμακα χρέωσης ΥΚΩ (έως 500 kwh) για όλες τις οικιακές παροχές (ημερήσιο και διζωνικό τιμολόγιο, περίπου 6 εκατ. παροχές). Δηλαδή από 6,9 €/MWh θα γίνει 3,45 €/MWh. Το κόστος είναι 50 εκατ. ετησίως που εξοικονομείται από τις μειωμένες δαπάνες του λογαριασμού ΥΚΩ, κατόπιν διασύνδεσης των νησιών. Προκειμένου να καταστεί αυτό εφικτό ο κρατικός προϋπολογισμός θα επιχορηγήσει τον λογαριασμό ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ εντός του 2027. Αυτή η μείωση έρχεται σε συνδυασμό με την μείωση 50% που εφαρμόζεται ήδη από 1/7/2026 για τη βιομηχανία.
- Επενδυτικό πλάνο ΑΔΜΗΕ-δίκτυα, άνω των 6 δισ. ευρώ κατόπιν και της αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους 1 δισ.: Διασύνδεση των Δωδεκανήσων (2,8 δισ. ευρώ). Διασύνδεση των νησιών του Β. Αιγαίου (Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο), προϋπολογισμού 1,4 δισ. ευρώ. Ολοκλήρωση το προσεχές διάστημα της τέταρτης και τελευταίας φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων που αφορά στη διασύνδεση της Σαντορίνης, της Φολεγάνδρου, της Μήλου και της Σερίφου, με κόστος 161 εκατ. Έχει ήδη ολοκληρωθεί και η δεύτερη διασύνδεση της Κρήτης (Ηράκλειο – Αττική) σε συνέχεια της πρώτης (Χανιά – Πελοπόννησος) και απομένει η κατασκευή της γραμμής Χανιά – Ηράκλειο. Ολοκλήρωση του ανατολικού διαδρόμου Πελοποννήσου που συνδέει το υφιστάμενο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Μεγαλόπολης με το νέο ΚΥΤ Κορίνθου και το ΚΥΤ Κουμουνδούρου. Λοιπά έργα συνολικού ύψους 2,3 δισ. (αναβάθμιση του ΚΥΤ Κουμουνδούρου, κατασκευή νέου ΚΥΤ στο Ρουφ κ.α.)
- Νέο Πρόγραμμα Εξοικονομώ για 62.000 κατοικίες, με πόρους 1,2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
- Νέο Πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης, με πόρους 930 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για αγορά και τοποθέτηση αντλίας θερμότητας και ηλιακού θερμοσίφωνα, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
- Νέο Πρόγραμμα Ενεργειακής Αναβάθμισης Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων, με πόρους 395 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
- Νέο Πρόγραμμα αγοράς αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 100.000 δικαιούχους, με πόρους 200 εκατ. ευρώ από το Εθνικό ΠΔΕ που θα υλοποιηθεί εντός του 2027 και θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
- Νέο Πρόγραμμα αγοράς φωτοβολταϊκών στη στέγη, αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 10.000 δικαιούχους σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, με πόρους 50 εκατ. ευρώ από το Εθνικό ΠΔΕ που θα υλοποιηθεί εντός του 2027 και θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
- Ενεργοποιείται το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών που περιέχει περίπου 1 δισ. ευρώ επιδοτήσεις για έργα ΑΠΕ και για αποθήκευση, με ειδική μνεία για την αυτοκατανάλωση.
- Συμπληρωματικά υλοποιούνται τα προγράμματα ΗΛΕΚΤΡΑ κόστους 117 εκατ. και ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ κόστους 45 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτιρίων του δημοσίου και πανεπιστημίων και 246 σχολείων, που θα συμβάλουν στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Επίσης ο κ. Παπασταύρου, ανέφερε πώς υπάρχουν μπροστά τρία σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία, τα οποία συγκεντρώνουν συνολικά περίπου 5 δισ. ευρώ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Πρόκειται για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο αφορά δράσεις όπως το “Εξοικονομώ”, την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και το επίδομα θέρμανσης, το Ταμείο για τα Νησιά, που αφορά μεταξύ άλλων διασυνδέσεις, ΑΠΕ και αποθήκευση, καθώς και τη Ρήτρα Διαφυγής.
«Από το 2019 εργαστήκαμε πάνω σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που μας έδωσε σήμερα ένα πραγματικό ενεργειακό πλεονέκτημα που χτίστηκε βήμα-βήμα. Η Ελλάδα από χώρα καθαρός εισαγωγέας ενέργειας έχει μετατραπεί σε εξαγωγική δύναμη με τιμές χονδρικής που κινούνται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ή κάτω από αυτόν», είπε εισαγωγικά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Αυτό ακριβώς το ενεργειακό πλεονέκτημα θέλουμε να γίνει οικονομικό πλεονέκτημα, το όφελος της ενεργειακής μετάβασης, να φτάσει στον πολίτη, πρόσθεσε.
«Αλλιώς η πρόοδος μένει ένας αριθμός, μια στατιστική μέτρηση. Ο πρωθυπουργός στην ομιλία του στη ΔΕΘ έθεσε τον πήχη ψηλά. Τη μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας με ορίζοντα τριετίας. Και σήμερα είμαστε εδώ για να εξηγήσουμε πώς αυτός ο στόχος θα γίνει πράξη. Το σχέδιο είναι ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο και μετρήσιμο, περνούμε σε ένα νέο επίπεδο ενεργειακής στρατηγικής, περνούμε από την άμυνα στη δημιουργία των προϋποθέσεων για μόνιμα διαρθρωτικά χαμηλότερες τιμές. Να έχουμε έτσι ένα ανάχωμα στις διεθνείς αναταράξεις», είπε.
«Οι επιπτώσεις στη δική μας αγορά ήταν πιο ήπιες σε σχέσεις με άλλες αγορές ακριβώς επειδή έχουμε επενδύσει στις εγχώριες ΑΠΕ. Αυτό το όφελος φτάνει σε όλους. Ενεργειακή αναβάθμιση, εξοικονόμηση, επένδυση στις υποδομές, δίκαιη κατανομή του οφέλους σε όλη την κοινωνία αυτός είναι ο πυρήνας της πολιτικής μας, αλλά και η ενεργειακή δημοκρατία.
Έχουμε τριπλασιάσει την εγκατεστημένη ισχύ από ΑΠΕ, είμαστε τρίτοι στον κόσμο σε διείσδυση από φωτοβολταϊκά και 9οι από αιολικά. Το νέο ΕΧΠ/ΑΕ μας δίνει θεμέλια για το μέλλον με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες. Ήδη έχουμε ξεπεράσει τα 18GW.
Στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ (μικρά έργα) έχει συνδεθεί πάνω από το 50% της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ με σχεδόν 100.000 συνδέσεις.
Από το 2005 η χώρα εγκαταλείπει τον ακριβό λιγνίτη ο οποίος είναι -92% έναντι του 2005. Μεταξύ 2005 και 2019 η παραγωγή έχει ήδη μειωθεί κατά 66%.
Η Ελλάδα παράλληλα είναι καθαρός εξαγωγέας στο ρεύμα από το 2024 για πρώτη φορά από το 2000. Μέχρι τον Ιούλιο του 2026 έχουμε σχεδόν διπλάσιες εξαγωγές έναντι του 2025 συνολικά. Στην ηλεκτρική ενέργεια η χώρα μας έχει πλέον εμπορικό πλεόνασμα με την αλλαγή να αγγίζει πλέον το 1 δισ. ευρώ.
Από το 2019 οι επενδύσεις στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας που ήταν παραμελημένα έχουν τριπλασιαστεί.
Φέτος η χώρα έχει μια από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής στην ΕΕ ενώ το 2019 είχε την ακριβότερη, με την αλλαγή αυτή να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ΑΠΕ.
Το 2ο εξάμηνο του 2025 οι τιμές ήταν σε σχέση με τον μ.ο της ΕΕ -18% για οικιακούς καταναλωτές και +1% για οικιακούς καταναλωτές σε όρους αγοραστικής δύναμης. Η μέση τιμή λιανικής για νοικοκυριά έχει αυξηθεί 50% έναντι του 2019. Μια μείωση 30% θα φέρει τη μέση τιμή κοντά στα επίπεδα προ κρίσης».
Για τη μείωση των τιμών στο ρεύμα κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας
Το ΥΠΕΝ παρεμβαίνει εκεί όπου υπάρχει περιθώριο, στόχος τα μέτρα συσσωρευτικά να οδηγήσουν σε πτώση σε ορίζοντα τριετίας.
Η συνολική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους βασίζεται στις δράσεις εξοικονόμησης, στην ευελιξία στην κατανάλωση και στην Παραγωγή ή αποθήκευση για ιδία χρήση.
To 2026, κατά τις περιόδους υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ, η μέση τιμή χονδρικής είναι 73 ευρώ/MWh. Με επιπλέον ΑΠΕ και καλύτερες διεθνείς συγκυρίες, η ετήσια μέση τιμή χονδρικής μπορεί να συγκλίνει προς αυτό το επίπεδο και χαμηλότερα.
Οι ακριβές τιμές προέρχονται κυρίως από τις ώρες χωρίς ηλιοφάνεια. Με επιπλέον αποθήκευση θα μειωθούν σημαντικά οι απογευματινές αιχμές και η ανάγκη να καίμε (ακριβό) φυσικό αέριο.
Η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ ανέβασε το κόστος για εφεδρείες και την ευστάθεια του συστήματος. Η αποθήκευση μπορεί να παρέχει κάποιες από αυτές τις υπηρεσίες σε χαμηλότερο κόστος. Ενισχύουμε την αποθήκευση με την ρήτρα διαφυγής.
Τσάφος: Με τις διασυνδέσεις, μπορούμε να μειώσουμε τις χρεώσεις ΥΚΩ
Παίρνοντας τον λόγο στη συνέχεια, ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, εξήγησε ότι η παραγωγή από θερμικές μονάδες στα νησιά κοστίζει 1,2 δισ. ετησίως. Το επιπλέον κόστος (σε σχέση με το διασυνδεδεμένο σύστημα) βαραίνει τον λογαριασμό ΥΚΩ που πληρώνουμε όλοι.
Η διασύνδεση των νησιών είναι ένα πολυετές εγχείρημα με κόστος περίπου 7 δισ. ευρώ. Κρήτη και Κυκλάδες έχουν διασυνδεθεί, ενώ Δωδεκάνησα και Βόρειο Αιγαίο είναι σε φάση υλοποίησης.
Αφορά την Ελλάδα, δεν υπάρχει καμία άλλη χώρα. Το μέγεθος του ταμείου στο τέλος δεν το ξέρουμε.
Οι τέσσερις πυλώνες είναι 1,1 δισ. για ηλεκτρικές διασυνδέσεις, 200 εκατ. για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού, 970 εκατ. ευρώ για έργα ΑΠΕ και Αποθήκευσης και 56 εκατ. για την ανάπτυξη υποδομών και φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Με τις διασυνδέσεις, μπορούμε να μειώσουμε τις χρεώσεις ΥΚΩ, εξήγησε ο κ. Τσάφος. Για το υφιστάμενο έλλειμμα υπάρχει πρόβλεψη στον προϋπολογισμό για 200 εκατ. ευρώ το 2027.
Ρευματοκλοπές και ληξιπρόθεσμες οφειλές
Οι μη τεχνικές απώλειες κοστίζουν περίπου 450 εκατ. ευρώ τον χρόνο (2022-2024). Η συνεχιζόμενη μείωση τους αφαιρεί ένα σημαντικό βάρος από την τελική τιμή του ρεύματος.
Με τους έξυπνους μετρητές μειώνουμε τις απώλειες και δίνουμε ευελιξία στους καταναλωτές. Στο τέλος του έτους τα 2/3 της ενέργειας στον ΔΕΔΔΗΕ θα δουλεύουν με την τηλεμέτρηση.
Αναφορικά με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, συγκροτείται έναν νέο σύστημα επισήμανσης οφειλών για καταναλωτές με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή χωρίς τακτοποίηση. Να σημειωθεί ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές φτάνουν περίπου τα 3 δισ. ευρώ. Αυτό το βάρος μετακυλίεται σε όλους τους καταναλωτές.
Έχει μια αξία να σταθούμε στα χρωματιστά τιμολόγια. Σημειώνεται πως εντείνεται ο ανταγωνισμός και η σταδιακή μετατόπιση καταναλωτών σε σταθερά τιμολόγια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ωρίμανσης της αγοράς το νέο ανταγωνιστικό σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ.
