Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο επιβολής κόστους άνθρακα, ήτοι ρύπων, σε όλες τις πτήσεις που αναχωρούν από το μπλοκ, σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ των Financial Times. Μια τέτοια κίνηση πιθανότατα θα προκαλέσει αντιδράσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους εμπορικούς εταίρους, όπως και από τις αεροπορικές εταιρείες σε ένα διάστημα που βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με εκρηκτικές τιμές καυσίμων.
Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ασχολούνται με την κλιματική πολιτική αναμένεται να παρουσιάσουν την πρόταση σε συνάντηση με εκπροσώπους της βιομηχανίας και μη κυβερνητικών οργανώσεων την Τρίτη 12/5, σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλούνται οι FT.
Στη συνάντηση θα παρουσιαστούν επίσης οι βασικές κατευθύνσεις μιας ευρύτερης αναθεώρησης του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS).
Το ETS λειτουργεί ως σύστημα «ανώτατου ορίου και εμπορίας ρύπων», με στόχο να ενισχύσει τις πράσινες επενδύσεις μέσω της σταδιακής μείωσης των επιτρεπόμενων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι εταιρείες πρέπει να αγοράζουν ή να διαθέτουν δικαιώματα εκπομπών για να καλύπτουν το διοξείδιο του άνθρακα που εκπέμπουν, δημιουργώντας έτσι οικονομικό κίνητρο για απανθρακοποίηση.
Ωστόσο, καθώς οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτιναχθεί λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αρκετές χώρες κατηγορούν το σύστημα ότι αυξάνει περαιτέρω τις πιέσεις στη βιομηχανία, ενώ άλλοι θεωρούν ότι είναι απαραίτητο για να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση.
Σήμερα, το ETS καλύπτει μόνο τις πτήσεις εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι οι αεροπορικές εταιρείες πληρώνουν για τις εκπομπές CO₂ σε δρομολόγια όπως Δουβλίνο–Παρίσι, αλλά όχι σε πτήσεις όπως Παρίσι–Νέα Υόρκη, κάτι που μπορεί να αλλάξει με την νέα πρόταση.
Αξιωματούχοι της ΕΕ θεωρούν ότι έχει έρθει η ώρα να επεκταθεί το σύστημα σε όλες τις πτήσεις που αναχωρούν από το ευρωπαϊκό έδαφος, καθώς οι εναλλακτικές προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών του αεροπορικού κλάδου δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα.
Αεροπορικές χαμηλού κόστους, όπως η Ryanair και η easyJet, έχουν ήδη επικρίνει το σύστημα ETS, υποστηρίζοντας ότι ωθεί τους καταναλωτές να επιλέγουν διακοπές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αντί εντός Ευρώπης. Όπως σημειώνουν, οι κανόνες για το ETS και τα βιώσιμα καύσιμα μπορούν να κάνουν αντίστοιχες διακοπές στην Τουρκία σημαντικά φθηνότερες από ό,τι στην Ελλάδα.
Από την άλλη πλευρά, η επιβολή αυξημένου κόστους σε πτήσεις μεγάλων αποστάσεων πιθανότατα θα συναντήσει την αντίδραση εταιρειών όπως η British Airways και η Air France, οι οποίες αντλούν το μεγαλύτερο μέρος των κερδών τους από διεθνή δρομολόγια.
Συνολικά η πρόταση θα βρει αντίθετες τις αεροπορικές εταιρείες δεδομένης της χρονικής συγκυρίας, της εκτόξευσης των τιμών στα αεροπορικά καύσιμα αλλά και των πιθανών αντιδράσεων από εμπορικούς εταίρους όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, που στο παρελθόν είχαν αντιταχθεί στην επέκταση του ETS.
Εκτιμάται ότι το ETS αυξάνει σήμερα κατά περίπου 7 ευρώ το κόστος ενός αεροπορικού εισιτηρίου εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν το σύστημα επεκταθεί σε όλες τις πτήσεις που αναχωρούν από την ενωμένη Ευρώπη, το επιπρόσθετο μέσο κόστος μπορεί να φτάσει τα 45 ευρώ ανά εισιτήριο, ενώ τα έσοδα για την ΕΕ και τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να ανέλθουν σε 17 δισ. ευρώ έως το 2030.
Από την πλευρά τους, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν εδώ και χρόνια την επέκταση του ETS σε όλες τις πτήσεις, επισημαίνοντας τόσο τα σημαντικά έσοδα που θα μπορούσε να αποφέρει όσο και τις υψηλές εκπομπές ρύπων του κλάδου.
Παρότι η αεροπορία ευθύνεται για μόλις το 3% των παγκόσμιων ενεργειακών εκπομπών, οι εκπομπές άνθρακα του κλάδου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 30% από τότε που ξεκίνησε το ETS το 2005, ενώ οι εκπομπές σε άλλους τομείς έχουν μειωθεί.