Ένα νέο επενδυτικό πεδίο για μικρομεσαία έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ανοίγει στο ελληνικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας έως το τέλος της δεκαετίας. Το πρόγραμμα ανάπτυξης του ΔΕΔΔΗΕ για την περίοδο 2026–2030 προβλέπει επενδύσεις 4,5 δισ. ευρώ, με στόχο ένα ισχυρότερο και περισσότερο ψηφιοποιημένο δίκτυο, ικανό να υποδεχθεί επιπλέον 7 GW ΑΠΕ.
Ταυτόχρονα, η άλλη πλευρά της εξίσωσης είναι η κατανάλωση. Data centers, βιομηχανικά και επιχειρηματικά πάρκα, ηλεκτροκίνηση, αντλίες θερμότητας και ηλεκτροδότηση πλοίων από τα λιμάνια δημιουργούν νέα μεγάλα φορτία, τα οποία μπορούν να ανεβάσουν την ετήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας έως τις 59,5 TWh το 2030.
Από 9 GW σε 16 GW ΑΠΕ
Σήμερα περίπου 9 GW έργων ΑΠΕ είναι συνδεδεμένα στο δίκτυο διανομής. Μέχρι το 2030 ο αριθμός αυτός προβλέπεται να φτάσει περίπου τα 16 GW, δηλαδή να προστεθούν άλλα 7 GW πράσινης ισχύος.
Η αλλαγή είναι σημαντική και για τη δομή της ελληνικής αγοράς. Σήμερα το δίκτυο διανομής φιλοξενεί λίγο περισσότερο από το 43% της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ της χώρας. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας το ποσοστό αναμένεται να φτάσει περίπου το 58%.
Αυτό σημαίνει ότι περισσότερο από το μισό της πράσινης παραγωγικής βάσης θα συνδέεται στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ και όχι αποκλειστικά στο σύστημα μεταφοράς.
Η εξέλιξη δημιουργεί περισσότερο χώρο για μικρότερα φωτοβολταϊκά, αυτοπαραγωγή και άλλες αποκεντρωμένες ενεργειακές επενδύσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΑΠΕ και η αποθήκευση βρίσκονται στο επίκεντρο των νέων ενεργειακών επενδύσεων.
Επενδύσεις €4,5 δισ. έως το 2030
Για να γίνει αυτό εφικτό, χρειάζεται σημαντική αναβάθμιση του ίδιου του δικτύου.
Από το 2020 έως σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις περίπου 2,8 δισ. ευρώ, ενώ το νέο πρόγραμμα ανάπτυξης προβλέπει επιπλέον 4,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2030.
Τα κεφάλαια δεν αφορούν μόνο την προσθήκη νέων ΑΠΕ. Το δίκτυο πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, ψηφιακές δυνατότητες, έξυπνους μετρητές και δυνατότητα διαχείρισης πολύ μεγαλύτερων και πιο σύνθετων φορτίων.
Το επενδυτικό κύμα εντάσσεται στη γενικότερη αναμόρφωση των ενεργειακών υποδομών της χώρας, μαζί με τις μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις που αναπτύσσει ο ΑΔΜΗΕ.
Τα data centers αλλάζουν την κατανάλωση
Ένας από τους μεγαλύτερους νέους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να είναι τα data centers.
Ο ΔΕΔΔΗΕ υπολογίζει ότι η ισχύς τους μπορεί να φτάσει περίπου τα 350 MW έως το 2034, με ετήσια κατανάλωση κοντά στις 1,3 TWh.
Παράλληλα, έχουν ήδη υποβληθεί νέα αιτήματα σύνδεσης εκατοντάδων MW.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ελλάδα επιχειρεί να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις σε cloud υποδομές, τεχνητή νοημοσύνη και κέντρα δεδομένων.
Τα data centers είναι επενδύσεις μεγάλης προστιθέμενης αξίας, αλλά ταυτόχρονα χρειάζονται τεράστιες και, κυρίως, σταθερές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.
Βιομηχανικά πάρκα και λιμάνια
Σημαντικές ανάγκες δημιουργεί και η ανάπτυξη των επιχειρηματικών πάρκων.
Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για πρόσθετη ισχύ περίπου 675 MVA σε 31 βιομηχανικές ζώνες.
Παράλληλα, η πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας μεταφέρει νέες απαιτήσεις στα ελληνικά λιμάνια.
Το λεγόμενο shore power ή cold ironing επιτρέπει στα πλοία να συνδέονται στο ηλεκτρικό δίκτυο όσο βρίσκονται δεμένα στο λιμάνι, αντί να διατηρούν σε λειτουργία τις μηχανές τους.
Για την ηλεκτροδότηση πλοίων από την ξηρά οι ανάγκες υπολογίζονται περίπου στα 628 MVA.
Η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με τη μεγάλη σημασία που έχει η ναυτιλία για την ελληνική οικονομία αλλά και με τους ευρωπαϊκούς στόχους περιορισμού των εκπομπών στα λιμάνια.
Από τις 49 στις 59,5 TWh
Χωρίς τα μεγάλα νέα φορτία, η αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα θα ήταν σχετικά περιορισμένη.
Το βασικό σενάριο του ΔΕΔΔΗΕ προβλέπει άνοδο από περίπου 49 TWh το 2025 στις 51 TWh το 2030, λαμβάνοντας υπόψη την ανάπτυξη της οικονομίας, την ηλεκτροκίνηση και τη μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας στη θέρμανση.
Όταν όμως στην εξίσωση μπουν data centers, επιχειρηματικά πάρκα και ηλεκτροδότηση λιμανιών, προστίθενται περίπου 8,5 TWh.
Έτσι, η συνολική ζήτηση μπορεί να φτάσει τις 59,5 TWh το 2030.
Η τάση εξηγεί γιατί οι επενδύσεις σε δίκτυα, ΑΠΕ και ηλεκτρικές διασυνδέσεις αποκτούν πλέον χαρακτήρα οικονομικής υποδομής και όχι απλώς περιβαλλοντικής πολιτικής.
Οι μπαταρίες μπαίνουν δυνατά στο παιχνίδι
Το δεύτερο μεγάλο επενδυτικό πεδίο είναι η αποθήκευση.
Όσο αυξάνονται οι ΑΠΕ, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη αποθήκευσης της ενέργειας που παράγεται τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας ή ισχυρών ανέμων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί για την επόμενη περίοδο, το δίκτυο προετοιμάζεται και για σημαντική ανάπτυξη συστημάτων μπαταριών.
Η αποθήκευση μπορεί να περιορίσει τις περικοπές πράσινης παραγωγής, να εξομαλύνει τις διακυμάνσεις των τιμών και να επιτρέψει σε μεγαλύτερο αριθμό νέων έργων ΑΠΕ να συνδεθούν.
Το θέμα συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη προσπάθεια για μείωση του ενεργειακού κόστους σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το νέο επενδυτικό στοίχημα της ενέργειας
Η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι η ελληνική ενεργειακή μετάβαση περνά σε δεύτερη φάση.
Το πρώτο κύμα επικεντρώθηκε κυρίως στην κατασκευή φωτοβολταϊκών και αιολικών. Το επόμενο απαιτεί δίκτυα, αποθήκευση, έξυπνους μετρητές, υποσταθμούς και νέες υποδομές που θα μπορούν να διαχειριστούν ταυτόχρονα πολύ περισσότερη παραγωγή και πολύ μεγαλύτερη κατανάλωση.
Για τις επιχειρήσεις αυτό δημιουργεί μια αλυσίδα επενδυτικών ευκαιριών: από φωτοβολταϊκά και μπαταρίες έως κατασκευαστικές εταιρείες, εξοπλισμό δικτύων, ψηφιακές υπηρεσίες και ενεργειακή διαχείριση.
Το κρίσιμο στοίχημα θα είναι η ταχύτητα. Τα 7 επιπλέον GW ΑΠΕ έχουν αξία μόνο εφόσον το δίκτυο μπορεί πράγματι να τα υποδεχθεί, ενώ οι επενδύσεις σε data centers, βιομηχανικά πάρκα και λιμάνια χρειάζονται εξασφαλισμένη ηλεκτρική ισχύ για να υλοποιηθούν.
Γι' αυτό και τα 4,5 δισ. ευρώ του ΔΕΔΔΗΕ αποτελούν πλέον έναν από τους σημαντικότερους κρίκους του επενδυτικού σχεδιασμού της ελληνικής οικονομίας έως το 2030.