Ξεκίνησε η εκλογική διαδικασία στις ΗΠΑ για τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης 3 Νοεμβρίου, οι οποίες αποτελούν σημαντική πολιτική δοκιμασία για τον Ντόναλντ Τραμπ. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει τους συσχετισμούς δυνάμεων στο Κογκρέσο και θα επηρεάσει τη δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να προωθήσει την πολιτική του ατζέντα κατά το δεύτερο μισό της θητείας του.
Οι πρώτες κάλπες άνοιξαν στην πολιτεία του Βερμόντ, λίγο μετά τις 5:15 το πρωί, τοπική ώρα. Στις 6:00 (13:00 ώρα Ελλάδας) ακολουθούν ακόμη οκτώ πολιτείες: Κονέκτικατ, Ιντιάνα, Κεντάκι, Μέιν, Νιου Χάμσαϊρ, Νιου Τζέρσεϊ, Νέα Υόρκη και Βιρτζίνια.
Το ενδιαφέρον στρέφεται στη μάχη για τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, καθώς μια ενδεχόμενη αλλαγή των κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια κινήσεων του Λευκού Οίκου έως το 2028.
Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, πέντε κρίσιμα εκλογικά μέτωπα αναμένεται να αποτυπώσουν τις τάσεις του αμερικανικού εκλογικού σώματος, την απήχηση των Δημοκρατικών και τη δυναμική που διατηρούν οι Ρεπουμπλικανοί.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις καταγράφουν προβάδισμα των Δημοκρατικών σε αρκετές από τις αμφίρροπες αναμετρήσεις, τροφοδοτώντας τη συζήτηση για ένα ενδεχόμενο «μπλε κύμα», δηλαδή μια εκλογική μετατόπιση που θα μπορούσε να αλλάξει τους συσχετισμούς δυνάμεων στην Ουάσιγκτον.
Η εικόνα παραμένει ανοιχτή, ιδιαίτερα στη Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών και οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών για να ανακτήσουν τον έλεγχο.
Στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης βρίσκονται ο πληθωρισμός, το κόστος ζωής, ο πόλεμος με το Ιράν και οι επιπτώσεις των δασμών στην αμερικανική οικονομία.
- Τζόρτζια και Βόρεια Καρολίνα: Τα πρώτα μηνύματα από τις κάλπες
Οι αναμετρήσεις για τη Γερουσία στην Τζόρτζια και τη Βόρεια Καρολίνα αναμένεται να προσφέρουν από τα πρώτα δείγματα της εκλογικής συμπεριφοράς, καθώς η καταμέτρηση στις ανατολικές πολιτείες ξεκινά νωρίτερα από την υπόλοιπη χώρα.
Πρόκειται για δύο πολιτείες που αρχικά θεωρούνταν εξαιρετικά αμφίρροπες, ωστόσο οι τελευταίες δημοσκοπικές μετρήσεις δείχνουν ευνοϊκότερη εικόνα για τους Δημοκρατικούς.
Στη Βόρεια Καρολίνα, ο πρώην κυβερνήτης Ρόι Κούπερ επιχειρεί να κερδίσει μια έδρα που κατέχουν οι Ρεπουμπλικανοί, ενώ στην Τζόρτζια ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ διεκδικεί την επανεκλογή του.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στο ποιος θα επικρατήσει, αλλά επεκτείνεται και στο εύρος των διαφορών, το οποίο θα αποτελέσει ένδειξη για το αν η δυσαρέσκεια απέναντι στον Λευκό Οίκο μεταφράζεται σε ευρύτερη εκλογική μετατόπιση.
- Νέα Υόρκη και Πενσιλβάνια: Οι Ρεπουμπλικανοί που κρατούν αποστάσεις από τον Τραμπ
Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο εκλογικές περιφέρειες της Βουλής των Αντιπροσώπων, στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές επιχειρούν να διατηρήσουν τις έδρες τους, παρά το γεγονός ότι οι ψηφοφόροι τους είχαν στηρίξει την Κάμαλα Χάρις στις προεδρικές εκλογές του 2024.
Πρόκειται για τον Μάικ Λόλερ στη Νέα Υόρκη και τον Μπράιαν Φιτζπάτρικ στην Πενσιλβάνια, δύο πολιτικούς που έχουν επιχειρήσει να καλλιεργήσουν ένα περισσότερο μετριοπαθές προφίλ.
Ο Φιτζπάτρικ, μάλιστα, έχει διαφοροποιηθεί σε αρκετές ψηφοφορίες από νομοθετικές πρωτοβουλίες που υποστηρίζει ο Τραμπ.
Η σημασία των δύο αναμετρήσεων αποτυπώνεται και στις προεκλογικές δαπάνες. Σύμφωνα με τους Financial Times, οι εκστρατείες και οι εξωτερικές οργανώσεις που στηρίζουν τους δύο Ρεπουμπλικανούς έχουν διαθέσει συνολικά περίπου 52 εκατ. δολάρια, έναντι 33 εκατ. δολαρίων που κατευθύνθηκαν στην υποστήριξη των Δημοκρατικών αντιπάλων τους.
Το αποτέλεσμα θα δείξει κατά πόσο η προσωπική πολιτική ταυτότητα ενός Ρεπουμπλικανού υποψηφίου μπορεί να διαφοροποιηθεί εκλογικά από την εικόνα του προέδρου.
- Κάνσας και Άιοβα: Η ακρίβεια δοκιμάζει τα παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικανών
Στην αμερικανική ενδοχώρα, οι οικονομικές επιπτώσεις των δασμών και του πολέμου με το Ιράν έχουν αποκτήσει κεντρική θέση στην προεκλογική αντιπαράθεση.
Οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, των λιπασμάτων και του αγροτικού εξοπλισμού επιβαρύνουν τις αγροτικές κοινότητες, οι οποίες παραδοσιακά αποτελούν σημαντική εκλογική βάση των Ρεπουμπλικανών.
Στο Κάνσας, όπου οι ψηφοφόροι δεν έχουν εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή από τη δεκαετία του 1930, ο Άνταμ Χάμιλτον καταγράφει προβάδισμα πέντε ποσοστιαίων μονάδων έναντι του Ρεπουμπλικανού Ρότζερ Μάρσαλ, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση των New York Times και Siena.
Ο Χάμιλτον, μεθοδιστής πάστορας, έχει επικεντρώσει την εκστρατεία του στην προσιτή ενέργεια, στις τιμές των τροφίμων και στο κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.
Αντίστοιχα, στην Άιοβα, ο Δημοκρατικός Τζος Τούρεκ βρίσκεται σε οριακή αναμέτρηση με τη Ρεπουμπλικανή Άσλεϊ Χίνσον, την οποία έχει στηρίξει ενεργά ο Τραμπ.
Οι δύο πολιτείες αποτελούν κρίσιμο πεδίο για την αποτίμηση της επιρροής των οικονομικών προβλημάτων στους παραδοσιακούς ψηφοφόρους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
- Τέξας και Οχάιο: Εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στην εκλογική μάχη
Στο Οχάιο και το Τέξας, η μάχη για τη Γερουσία συνοδεύεται από ιδιαίτερα υψηλές προεκλογικές δαπάνες και έντονη πολιτική αντιπαράθεση.
Στο Οχάιο, ο πρώην Δημοκρατικός γερουσιαστής Σέροντ Μπράουν επιχειρεί να ανακτήσει την έδρα που έχασε το 2024, έπειτα από 18 χρόνια παρουσίας στη Γερουσία.
Αντίπαλός του είναι ο Ρεπουμπλικανός Τζον Χάστεντ, ο οποίος είχε αναλάβει τη θέση που άφησε κενή ο σημερινός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Οι δαπάνες εξωτερικών οργανώσεων για την αναμέτρηση ξεπερνούν τα 360 εκατ. δολάρια, με σημαντική συμμετοχή επιχειρηματικών συμφερόντων από τον κλάδο των κρυπτονομισμάτων, που έχουν αντιπαρατεθεί στο παρελθόν με τον Μπράουν.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η χρηματοδοτική κινητοποίηση στο Τέξας, όπου οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να κερδίσουν για πρώτη φορά από το 1988 μια έδρα στη Γερουσία.
Ο Τζέιμς Ταλαρίκο, πρώην εκπαιδευτικός και σπουδαστής θεολογίας, αντιμετωπίζει τον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον, ο οποίος είχε βρεθεί αντιμέτωπος με διαδικασία παραπομπής το 2023 για υποθέσεις που περιλάμβαναν καταγγελίες δωροδοκίας και κατάχρησης δημόσιων πόρων.
Η τελευταία δημοσκόπηση των New York Times και Siena καταγράφει προβάδισμα επτά μονάδων για τον Ταλαρίκο. Ωστόσο, ο Πάξτον διαθέτει την υποστήριξη οργανώσεων που έχουν διαθέσει περισσότερα από 440 εκατ. δολάρια, μεταξύ των οποίων η MAGA Inc. και η America PAC του Έλον Μασκ.
- Μίσιγκαν και Μινεσότα: Η δοκιμασία της προοδευτικής πτέρυγας των Δημοκρατικών
Οι αναμετρήσεις στο Μίσιγκαν και τη Μινεσότα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την εσωτερική κατεύθυνση του Δημοκρατικού Κόμματος.
Στο Μίσιγκαν, ο προοδευτικός υποψήφιος Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ αντιμετωπίζει τον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς, έχοντας βρεθεί στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης ακόμη και στο εσωτερικό του κόμματός του.
Η Χέιλι Στίβενς, την οποία είχε νικήσει στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών, απέσυρε την υποστήριξή της και ανακοίνωσε ότι θα ψηφίσει τον Ρότζερς, κατηγορώντας τον Ελ Σαγιέντ για ανοχή απέναντι σε αντισημιτικές θέσεις.
Ο ίδιος απορρίπτει την επιχειρηματολογία των αντιπάλων του και υποστηρίζει ότι επιχειρούν να μετατοπίσουν τη συζήτηση από τις πολιτικές του προτάσεις στην προσωπική του ταυτότητα.
Η προεκλογική του ατζέντα περιλαμβάνει επέκταση της υγειονομικής κάλυψης, υψηλότερη φορολογία στους δισεκατομμυριούχους και έντονη κριτική στην αμερικανική εξωτερική πολιτική απέναντι στο Ισραήλ και το Ιράν.
Εφόσον εκλεγεί, θα γίνει ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής στην ιστορία των ΗΠΑ.
Στη Μινεσότα, η Πέγκι Φλάναγκαν έχει θέσει στο επίκεντρο της εκστρατείας της την αντιμετώπιση της διαφθοράς, τη διεύρυνση της πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη και την αντίθεσή της στους δασμούς απέναντι στον Καναδά.
Οι δύο αναμετρήσεις θα αποτελέσουν σημαντικό κριτήριο για την απήχηση των προοδευτικών υποψηφίων σε πολιτείες όπου το Δημοκρατικό Κόμμα επιδιώκει να διατηρήσει την εκλογική του επιρροή.
Τι διακυβεύεται για τον Τραμπ την επόμενη διετία
Πέρα από τις επιμέρους αναμετρήσεις, το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών θα διαμορφώσει το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα κινηθεί ο Ντόναλντ Τραμπ έως το 2028.
Μια αλλαγή πλειοψηφίας σε ένα ή και στα δύο σώματα του Κογκρέσου θα μπορούσε να δυσκολέψει την προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών του Λευκού Οίκου, να ενισχύσει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και να οδηγήσει σε νέες έρευνες για κυβερνητικές αποφάσεις.
Από την άλλη πλευρά, η διατήρηση της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να συνεχίσει να επιδιώκει τη νομοθετική υλοποίηση των βασικών επιλογών της.
Για τις αγορές και την παγκόσμια οικονομία, το εκλογικό αποτέλεσμα έχει επίσης σημασία, καθώς οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο θα επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις για τη φορολογία, τις δημόσιες δαπάνες, τους εμπορικούς δασμούς και την ενεργειακή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η εκλογική αναμέτρηση της 3ης Νοεμβρίου αποτελεί έτσι έναν κρίσιμο σταθμό τόσο για τη δεύτερη θητεία Τραμπ όσο και για τη μελλοντική πορεία των δύο μεγάλων αμερικανικών κομμάτων.
Τα πρώτα αποτελέσματα
Τα πρώτα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ αναμένονται τα μεσάνυχτα της Τρίτης προς Τετάρτη (4 Νοεμβρίου), ώρα Ελλάδας, όταν θα κλείσουν οι πρώτες κάλπες σε περιοχές της Ιντιάνα και του Κεντάκι. Σύμφωνα με το Reuters και το CBS News, από τη 01:00 θα αρχίσουν να γίνονται γνωστά αποτελέσματα από πολιτείες όπως η Τζόρτζια και η Βιρτζίνια, ενώ στις 01:30 ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στη Βόρεια Καρολίνα και το Οχάιο, όπου διεξάγονται κρίσιμες αναμετρήσεις. Η εικόνα για τους συσχετισμούς στο Κογκρέσο αναμένεται να γίνεται σαφέστερη κατά τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης, ωστόσο η οριστικοποίηση του αποτελέσματος, ιδιαίτερα σε αμφίρροπες εκλογικές περιφέρειες, ενδέχεται να απαιτήσει αρκετές ημέρες.