Ο επίμονος πληθωρισμός, τα υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα, οι αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης και οι τεράστιες επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη οδήγησαν σε μαζικό ξεπούλημα τις αγορές ομολόγων, όπως αναφέρουν αναλυτές. Τα κρατικά ομόλογα μεγάλης διάρκειας βρίσκονται στην εμπροσθοφυλακή των πιέσεων, καθώς οι επενδυτές επαναξιολογούν τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας και το κόστος δανεισμού.
Η εξέλιξη αποτυπώνεται στις αποδόσεις των κρατικών τίτλων. Στις ΗΠΑ, η απόδοση του 30ετούς Treasury έφτασε αυτή την εβδομάδα στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007, ενώ στη Γαλλία οι αντίστοιχες αποδόσεις άγγιξαν επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από το 2008. Στη Γερμανία βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011, στη Βρετανία πλησιάζουν το 6% και στην Ιαπωνία σε υψηλά 30 ετών.
Παρότι οι οικονομίες αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις, οι παράγοντες πίσω από την άνοδο των μακροπρόθεσμων αποδόσεων εμφανίζουν πλέον παγκόσμια χαρακτηριστικά. Η κατακερματισμένη παγκόσμια οικονομία είναι περισσότερο ευάλωτη σε διαταραχές της προσφοράς, γεγονός που μπορεί να συντηρήσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Παράλληλα, οι επενδυτές ανησυχούν ότι οι κυβερνήσεις θα δυσκολευτούν να περιορίσουν τις δημόσιες δαπάνες.
Η δημοσιονομική επέκταση μπορεί να διατηρήσει ισχυρή τη ζήτηση και να περιορίσει τα περιθώρια των κεντρικών τραπεζών για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Ετσι, τα επιτόκια ενδέχεται να παραμείνουν υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αυξάνοντας την απαιτούμενη απόδοση των ομολόγων.
Την ίδια στιγμή, μεταβάλλεται η βάση των παραδοσιακών αγοραστών κρατικού χρέους. Δημογραφικές και θεσμικές αλλαγές περιορίζουν τη ζήτηση από συνταξιοδοτικά ταμεία και άλλους επενδυτές που στο παρελθόν αποτελούσαν σταθερή πηγή ζήτησης για τίτλους μεγάλης διάρκειας. Πολλά συνταξιοδοτικά συστήματα απομακρύνονται από τα προγράμματα καθορισμένων παροχών, ενώ νέες ρυθμίσεις ενθαρρύνουν μεγαλύτερες τοποθετήσεις στις μετοχές.
Για τις κυβερνήσεις, το περιβάλλον γίνεται δυσκολότερο. Πολλές στρέφονται σε εκδόσεις μικρότερης διάρκειας, όπου το κόστος δανεισμού είναι χαμηλότερο, όμως τα περιθώρια αυτής της στρατηγικής είναι περιορισμένα. Η περίοδος κατά την οποία τα κράτη μπορούσαν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση για δεκαετίες με σχεδόν μηδενικό κόστος φαίνεται να έχει παρέλθει.
«Είναι δύσκολο να γνωρίζει κανείς σε ποιο επίπεδο αποδόσεων θα γινόταν πιο ελκυστική η προοπτική συνολικών αποδόσεων στα ομόλογα μεγάλης διάρκειας», σημειώνει ο Κρις Ίγκο, επικεφαλής επενδύσεων της AXA IM Core στην BNP Paribas Asset Management. Ο ίδιος εκτιμά ότι η εικόνα θα μπορούσε να αλλάξει σε περίπτωση αιφνίδιας επιδείνωσης των οικονομικών στοιχείων ή ενός εξωτερικού σοκ.
Στις ΗΠΑ, η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη. Η απόδοση του 30ετούς Treasury έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 40 μονάδες βάσης από τα τέλη Ιουνίου, φτάνοντας την Τρίτη στο 5,32%, το υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2007. Η άνοδος αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης του Δημοσίου και σταδιακά επηρεάζει επιχειρηματικά, καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια.
Οι ενεργειακές ανατιμήσεις που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και έχουν αυξήσει τις προσδοκίες ότι η Fed και άλλες κεντρικές τράπεζες θα χρειαστεί να διατηρήσουν αυστηρή πολιτική. Ωστόσο, το sell-off στα ομόλογα είχε ξεκινήσει νωρίτερα, γεγονός που δείχνει ότι βαθύτερες και πιο μόνιμες δυνάμεις βρίσκονται σε εξέλιξη.
Επιπλέον, οι αγορές κρατικού χρέους αντιμετωπίζουν έναν νέο ανταγωνισμό: τις μαζικές εταιρικές εκδόσεις. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί χρειάζονται τεράστια κεφάλαια για data centers, υποδομές και επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Η Alphabet, για παράδειγμα, προωθεί έκδοση χρέους σε δολάρια Αυστραλίας ύψους 5 δισ. δολαρίων Αυστραλίας, περίπου 3,6 δισ. δολαρίων ΗΠΑ. Η αυξημένη προσφορά εταιρικών τίτλων διεκδικεί μέρος του διαθέσιμου επενδυτικού κεφαλαίου και υποχρεώνει τα κρατικά ομόλογα να προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις εξαρτώνται περισσότερο από ιδιώτες επενδυτές. Τα πρακτικά της συνεδρίασης της Fed τον Ιούνιο έδειξαν ότι οι αξιωματούχοι ενημερώθηκαν για τη μετατόπιση της κατοχής αμερικανικών κρατικών ομολόγων από επίσημους θεσμικούς επενδυτές προς ιδιώτες, οι οποίοι αντιδρούν περισσότερο στις μεταβολές των αποδόσεων. Ο Ανσούλ Πραντάν της Barclays εκτιμά ότι η αλλαγή στη σύνθεση των αγοραστών την τελευταία δεκαετία εξηγεί περίπου 90 μονάδες βάσης του term premium στα 30ετή αμερικανικά ομόλογα.
Στην Ιαπωνία, η άνοδος των αποδόσεων ενισχύεται από την προοδευτική απόσυρση της κεντρικής τράπεζας από τις αγορές ομολόγων, τις αυξημένες κρατικές δαπάνες και το υψηλότερο ενεργειακό κόστος. «Η Ιαπωνία υποτίθεται ότι θα αποτελούσε την άγκυρα για τα παγκόσμια επιτόκια», επισημαίνει ο Πρασάντ Νιουνάχα της TD Securities. Περαιτέρω άνοδος των ιαπωνικών αποδόσεων θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να προκαλέσει ευρύτερη ανατιμολόγηση των μακροπρόθεσμων τίτλων διεθνώς.
Παρά τη συμβολή του πληθωρισμού, οι μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν σχετικά σταθερές στις περισσότερες μεγάλες οικονομίες. Επομένως, σημαντικό μέρος της ανόδου του κόστους δανεισμού αποδίδεται στην αύξηση των πραγματικών αποδόσεων και στην πρόσθετη αποζημίωση που ζητούν οι επενδυτές για να δεσμεύσουν κεφάλαια σε μακροπρόθεσμους τίτλους.
Η μεγάλη ανατιμολόγηση μπορεί, ωστόσο, να δημιουργεί ευκαιρίες. Η Κέλσι Μπέρο της JPMorgan Asset Management θεωρεί ότι εμφανίζεται μεγαλύτερη αξία στο μακροπρόθεσμο άκρο της αγοράς, ιδιαίτερα στις πραγματικές αποδόσεις. Εάν οι μετοχές και άλλα περιουσιακά στοιχεία υψηλότερου κινδύνου δεχθούν νέα ισχυρή πίεση, τα κρατικά ομόλογα ενδέχεται να ανακτήσουν μέρος του παραδοσιακού ρόλου τους ως αντιστάθμισμα, προσφέροντας στους επενδυτές μια διαφορετική σχέση κινδύνου και απόδοσης. Για τις αγορές, το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον αν η άνοδος των αποδόσεων θα αποδειχθεί προσωρινή ή διαρθρωτική.