Οι δυνάμεις που επιχειρούν να ανακόψουν την πορεία του Κυριάκου Μητσοτάκη σε μια τρίτη πρωθυπουργική θητεία είναι πολλές και προέρχονται από το εσωτερικό και το εξωτερικό.
Διεθνείς αντιευρωπαϊκοί κύκλοι, ηγέτες χωρών που βλέπουν τον ρόλο της Ελλάδας να αναβαθμίζεται... επικίνδυνα και πάρα πολλοί ντόπιοι... φίλοι τους, δημιουργούν ένα μωσαϊκό αμφισβήτησης στον σημερινό ένοικο του Μεγάρου Μαξίμου και θέλουν να το κεφαλαιοποιήσουν έως τις κάλπες. Η πολιτική κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία σφραγίστηκε από τις διαδοχικές εκλογικές νίκες του παρελθόντος, εισέρχεται πλέον στην πιο απαιτητική της καμπή. Καθώς ο θεσμικός χρόνος της δεύτερης τετραετίας πυκνώνει, το ενδεχόμενο μιας τρίτης συνεχόμενης κυβερνητικής θητείας παύει να αποτελεί ένα μακρινό σενάριο και μετατρέπεται στον κεντρικό άξονα γύρω από τον οποίο αναδιατάσσονται οι πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις.
Το μέτωπο εκείνων που επιθυμούν να ανακόψουν την παραμονή του Πρωθυπουργού στο Μέγαρο Μαξίμου δεν είναι πλέον μονοδιάστατο ούτε περιορίζεται στα στενά όρια της παραδοσιακής αντιπολίτευσης. Πρόκειται για ένα σύνθετο μωσαϊκό που εκτείνεται από το εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος και τα εγχώρια επιχειρηματικά κέντρα, μέχρι τις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου οι νέες ισορροπίες επιβάλλουν διαφορετικούς κανόνες παιχνιδιού.
Ο εσωτερικός πολιτικός χάρτης, η δεξιά πολυδιάσπαση και η κεντροαριστερή πίεση
Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, η αντίσταση σε μια νέα θητεία Μητσοτάκη τροφοδοτείται από δύο διαφορετικές κατευθύνσεις, οι οποίες, αν και ιδεολογικά ασύμβατες, συγκλίνουν στον ίδιο αντικειμενικό στόχο.
Η παραδοσιακή και η λαϊκή δεξιά εντός και... πέριξ της Νέας Δημοκρατίας έρχεται σε αντιδιαστολή με το εκσυγχρονιστικό και κεντρώο μοντέλο διακυβέρνησης. Συντηρητικά στελέχη, ψηφοφόροι της παραδοσιακής βάσης και τα κόμματα στα δεξιά της ΝΔ θεωρούν ότι η κυβέρνηση έχει απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές αξίες της παράταξης, δίνοντας υπερβολικό βάρος στην κοινωνική ατζέντα του κέντρου και στην τεχνοκρατική διαχείριση.
Το σκεπτικό τους είναι ότι μια τρίτη θητεία Μητσοτάκη θα αλλοιώσει οριστικά τον χαρακτήρα της κεντροδεξιάς, μετατρέποντας τη σε ένα υβριδικό φιλελεύθερο μόρφωμα. Από την πλευρά της Κεντροαριστεράς, το ΠΑΣΟΚ και οι δυνάμεις της Αριστεράς βλέπουν τη μάχη κατά της τρίτης θητείας ως ζήτημα πολιτικής επιβίωσης. Το σκεπτικό τους βασίζεται στη θεωρία της δημοκρατικής εναλλαγής. Υποστηρίζουν ότι η παρατεταμένη παραμονή ενός προσώπου και μιας συγκεκριμένης ομάδας στην εξουσία οδηγεί νομοτελειακά σε θεσμικό κορεσμό, αλαζονεία και συγκέντρωση ισχύος. Η επιδίωξη τους είναι να πείσουν τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους ότι η χώρα χρειάζεται ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης που θα δίνει έμφαση στη δίκαιη αναδιανομή του πλούτου και τη θεσμική θωράκιση.
Η στάση των εγχώριων συμφερόντων και η αναζήτηση νέων ισορροπιών
Στο παρασκήνιο της οικονομικής ζωής του τόπου, η εικόνα είναι εξίσου σύνθετη. Σημαντικά τμήματα της εγχώριας επιχειρηματικής ελίτ και ισχυροί εκδοτικοί όμιλοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στην προοπτική μιας αδιατάρακτης τρίτης θητείας. Το σκεπτικό των κέντρων αυτών δεν πηγάζει από ιδεολογικές ανησυχίες, αλλά από τη λογική των απαραίτητων ισορροπιών. Μια υπερδύναμη στο Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς ουσιαστικό πολιτικό αντίπαλο, μειώνει τη διαπραγματευτική ισχύ των οικονομικών παικτών.
Τα μεγάλα συμφέροντα προτιμούν συνήθως κυβερνήσεις που πιέζονται ή, ακόμη καλύτερα, συμμαχικά σχήματα, καθώς αυτό τους επιτρέπει να λειτουργούν ως ρυθμιστές των εξελίξεων. Η κριτική που ασκείται από αυτά τα κέντρα εστιάζει συχνά στη διαχείριση των μεγάλων κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και των δημοσίων έργων, με ορισμένους παίκτες να θεωρούν ότι η κατανομή των πόρων ευνοεί έναν κλειστό κύκλο επιλογών, αφήνοντας εκτός άλλες ισχυρές δυνάμεις της αγοράς.
Οι ξένοι δεν θα επιτρέψουν "παιχνίδια" εις βάρος μιας Ελλάδας υπό τον Μητσοτάκη
Η συζήτηση για το μέλλον της ελληνικής διακυβέρνησης δεν μπορεί να αποκοπεί από το διεθνές περιβάλλον.
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια παρατεταμένη κρίση ταυτότητας, οικονομική στασιμότητα και έντονες γεωπολιτικές προκλήσεις, στοιχεία που επηρεάζουν άμεσα την εσωτερική πολιτική σκηνή της Ελλάδας. Οι Βρυξέλλες και το Βερολίνο έχουν ενεργοποιήσει εκ νέου τους αυστηρούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας. Η περίοδος των ανοιχτών κρουνών και των εκτάκτων βοηθημάτων που στήριξαν τις κυβερνήσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης έχει τελειώσει οριστικά.
Η Ελλάδα αποτελεί αυτή τη στιγμή μία από τις χώρες-πρότυπο ως προς τη δημοσιονομική οργάνωση και αποτελεσματικότητα, όταν πριν από μερικά χρόνια, είχαμε φτάσει στην άκρη του γκρεμού. Το κεκτημένο της τελευταίας επταετίας, δηλαδή της δεύτερης θητείας Μητσοτάκη, αλλά και η νευραλγική θέση της χώρας μας στο νέο γεωπολιτικό χάρτη, αποτελούν πρόκριμα, ότι η Ευρώπη, δεν πρόκειται να αφήσει τους εσωτερικούς... χαβαλέδες να μπλοκάρουν μια τρίτη θητεία Μητσοτάκη.
Ο κάθε πολιτικός αρχηγός της αντιπολίτευσης μπορεί να έχει στο μυαλό του, ό,τι του... καπνίσει! Το θέμα είναι ότι ο Μητσοτάκης αποτελεί αυτή τη στιγμή πρόσωπο-"κλειδί" στις ευρωπαϊκές και διεθνείς εξελίξεις και η Ελλάδα είναι ένας εξαιρετικά σημαντικός κρίκος από πλευρά στρατηγικής θέσης. Δεν νομίζουμε ότι οι εταίροι στην Ευρώπη και οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, θα αφήσουν διάφορους να κάνουν διάφορα "παιχνίδια" στη χώρα μας, γιατί αυτό δεν τους συμφέρει. Εν ολίγοις, χωρίς αυτό να αποτελεί θέσφατο, αφήστε να λένε ό,τι θέλουν ο Τσίπρας, ο Ανδρουλάκης, ο Σαμαράς και οι λοιποί... τεθλιμμένοι συγγενείς!
Η άνοδος του ευρωσκεπτικισμού
Η ραγδαία άνοδος των δεξιών, εθνοκεντρικών και λαϊκιστικών κομμάτων σε χώρες-κλειδιά όπως η Γαλλία και η Γερμανία αλλάζει τις ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αυτό το κύμα επηρεάζει και την Ελλάδα, ενισχύοντας τα κόμματα της εγχώριας δεξιάς αντιπολίτευσης. Οι ευρωπαίοι εταίροι παρακολουθούν με ανησυχία αυτή τη στροφή και ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η διατήρηση ενός σκληρού, κεντρώου προφίλ από τον Κυριάκο Μητσοτάκη ίσως λειτουργήσει ως επιταχυντής για την περαιτέρω ενίσχυση των αντισυστημικών δυνάμεων στην Ελλάδα.
Η πρόκληση της οικονομικής πραγματικότητας
Στο επίκεντρο όλων αυτών των πιέσεων βρίσκεται η ίδια η καθημερινότητα των πολιτών. Η εισαγόμενη ακρίβεια, ο επίμονος πληθωρισμός στα τρόφιμα και τα αγαθά πρώτης ανάγκης, καθώς και η στεγαστική κρίση αποτελούν τα ισχυρότερα επιχειρήματα όσων ζητούν αλλαγή σκυτάλης.Το σκεπτικό της κοινωνικής βάσης που αντιτίθεται σε μια νέα θητεία είναι απλό: οι μακροοικονομικοί δείκτες, η επίτευξη της επενδυτικής βαθμίδας και τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού δεν έχουν καταφέρει να βελτιώσουν αισθητά το αγοραστικό περιβάλλον του μέσου νοικοκυριού. Η αντιπολίτευση ποντάρει σε αυτή τη δυσαρμονία, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει εξαντλήσει τα εργαλεία της και ότι μια ανανέωση της θητείας της απλώς θα παγιώσει μια κατάσταση οικονομικής στενότητας για τη μεσαία και εργατική τάξη.
Η "μάχη" των αφηγημάτων
Η πορεία προς τις επόμενες κάλπες θα κριθεί από τη σύγκρουση δύο εκ διαμέτρου αντίθετων αφηγημάτων.
Από τη μία πλευρά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα προτάξει το επιχείρημα της σταθερότητας, της συνέχειας και της διαχειριστικής επάρκειας σε έναν κόσμο γεμάτο γεωπολιτικές και οικονομικές αναταράξεις. Από την άλλη πλευρά, το ετερόκλητο μέτωπο της αμφισβήτησης θα επιχειρήσει να αναδείξει την ανάγκη για πολιτική ανανέωση, θεσμικά αντίβαρα και μια οικονομική πολιτική με πιο έντονο κοινωνικό πρόσημο.
Το αν οι δυνάμεις αυτές θα καταφέρουν να συντονιστούν και να παρουσιάσουν μια αξιόπιστη, εναλλακτική πρόταση εξουσίας ή αν η κυβέρνηση θα κεφαλαιοποιήσει εκ νέου τον φόβο της πολιτικής αβεβαιότητας, είναι το μεγάλο ερώτημα που θα καθορίσει το μέλλον της χώρας.