Αύριο, Δευτέρα 31 Αυγούστου, πέφτει η αυλαία των θερινών εκπτώσεων του 2026, με τα καταστήματα να παίζουν το τελευταίο τους «χαρτί» για να περιορίσουν τις απώλειες μιας περιόδου που δεν εξελίχθηκε όπως περίμενε η αγορά.
Οι καταναλωτές έχουν ακόμη μία ημέρα για να αναζητήσουν πραγματικές ευκαιρίες, όμως χρειάζεται προσοχή στις αρχικές τιμές, στα ποσοστά έκπτωσης και στις προσφορές που μπορεί να φαίνονται περισσότερο συμφέρουσες απ' όσο πραγματικά είναι.
Οι φετινές θερινές εκπτώσεις ξεκίνησαν στις 13 Ιουλίου και ολοκληρώνονται στις 31 Αυγούστου. Για τους καταναλωτές, η τελευταία ημέρα μπορεί να κρύβει σημαντικές ευκαιρίες, καθώς πολλά καταστήματα επιδιώκουν να μειώσουν τα αποθέματά τους πριν από την είσοδο της νέας σεζόν.
Για τους εμπόρους, όμως, η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Απογοητευτική εικόνα στην αγορά
Παρά τα υψηλά ποσοστά εκπτώσεων που εμφανίστηκαν στις βιτρίνες, η κατανάλωση δεν κινήθηκε με την ένταση που περίμεναν οι επιχειρήσεις.
Έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών σε 409 μικρομεσαίες επιχειρήσεις του λιανεμπορίου καταγράφει έντονο προβληματισμό. Το 71,3% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι ο τζίρος του κινήθηκε χειρότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
Το στοιχείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς οι θερινές εκπτώσεις αποτελούν παραδοσιακά μία από τις περιόδους στις οποίες το λιανεμπόριο προσδοκά σημαντική ενίσχυση των πωλήσεων.
Οι μεγάλες εκπτώσεις δεν έφεραν μεγάλο τζίρο
Το παράδοξο της φετινής αγοράς είναι ότι οι μεγάλες μειώσεις τιμών δεν ήταν αρκετές για να κινητοποιήσουν τους καταναλωτές.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι εκπτώσεις έφτασαν σε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά. Ωστόσο, όταν το διαθέσιμο εισόδημα ενός νοικοκυριού πιέζεται από τρόφιμα, ενοίκιο, ενέργεια, μετακινήσεις και διακοπές, οι αγορές ένδυσης, υπόδησης και άλλων καταναλωτικών προϊόντων περνούν χαμηλότερα στη λίστα των προτεραιοτήτων.
Η έκπτωση μπορεί να κάνει ένα προϊόν φθηνότερο. Δεν μπορεί όμως να δημιουργήσει διαθέσιμο εισόδημα εκεί όπου αυτό δεν υπάρχει.
Τελευταία ευκαιρία τη Δευτέρα
Η 31η Αυγούστου είναι η τελευταία ημέρα της επίσημης θερινής εκπτωτικής περιόδου. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος όσων έχουν αφήσει τις αγορές τους για την τελευταία στιγμή.
Οι επιχειρήσεις έχουν ισχυρό κίνητρο να περιορίσουν τα αποθέματα της καλοκαιρινής σεζόν, ιδιαίτερα σε προϊόντα όπως ρούχα, παπούτσια και εποχικά είδη.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι κάθε προϊόν με μια μεγάλη κόκκινη ένδειξη «-50%» ή «-70%» αποτελεί αυτομάτως ευκαιρία.
Η παγίδα της αρχικής τιμής
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ελέγξει ο καταναλωτής είναι η τιμή αναφοράς. Στις ανακοινώσεις μείωσης τιμής πρέπει να χρησιμοποιείται ως προηγούμενη τιμή η χαμηλότερη τιμή που είχε εφαρμόσει η επιχείρηση κατά το χρονικό διάστημα των 30 ημερών πριν από τη μείωση.
Αυτό έχει μεγάλη σημασία. Ένα προϊόν μπορεί να εμφανίζεται με εντυπωσιακό ποσοστό έκπτωσης, αλλά ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει πάνω σε ποια πραγματική προηγούμενη τιμή υπολογίζεται αυτή η έκπτωση.
Κοιτάμε την τελική τιμή και όχι μόνο το ποσοστό
Ένα συνηθισμένο λάθος στις εκπτώσεις είναι να εστιάζουμε αποκλειστικά στο ποσοστό. Το «-60%» τραβάει το βλέμμα. Αλλά αυτό που τελικά πληρώνουμε είναι η τιμή στο ταμείο.
Ένα προϊόν με έκπτωση 30% μπορεί να είναι φθηνότερο από ένα αντίστοιχο προϊόν άλλου καταστήματος που διαφημίζεται με έκπτωση 50%. Γι' αυτό η σύγκριση των τελικών τιμών παραμένει το καλύτερο όπλο του καταναλωτή.
Προσοχή στις διαδικτυακές αγορές
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται στις online αγορές. Η δυνατότητα σύγκρισης τιμών είναι πολύ μεγαλύτερη στο διαδίκτυο, αλλά αντίστοιχα μεγαλύτερη είναι και η έκθεση σε παραπλανητικές προσφορές ή αμφίβολα ηλεκτρονικά καταστήματα.
Ο καταναλωτής πρέπει να ελέγχει την ταυτότητα της επιχείρησης, τα στοιχεία επικοινωνίας, το συνολικό κόστος μαζί με τα μεταφορικά και τους όρους επιστροφής. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η τιμή ενός προϊόντος είναι υπερβολικά χαμηλή σε σχέση με ολόκληρη την υπόλοιπη αγορά.
Τι γίνεται με τις αλλαγές προϊόντων
Ένα ακόμη σημείο που δημιουργεί συχνά σύγχυση αφορά τις αλλαγές. Το γεγονός ότι ένα προϊόν αγοράστηκε σε έκπτωση δεν καταργεί τα νόμιμα δικαιώματα του καταναλωτή όταν το προϊόν είναι ελαττωματικό ή δεν ανταποκρίνεται στα συμφωνημένα χαρακτηριστικά.
Διαφορετικό ζήτημα είναι η αλλαγή επειδή ο καταναλωτής άλλαξε γνώμη, δεν του αρέσει το χρώμα ή δεν του κάνει το μέγεθος. Στις αγορές από φυσικό κατάστημα η εμπορική πολιτική αλλαγών μπορεί να διαφέρει ανά επιχείρηση. Για αυτό είναι χρήσιμο ο πελάτης να ενημερώνεται πριν από την αγορά.
Γιατί οι καταναλωτές κράτησαν κλειστό το πορτοφόλι
Η εικόνα των φετινών εκπτώσεων δείχνει κάτι βαθύτερο για την ελληνική οικονομία. Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι ο καταναλωτής δεν θέλει να αγοράσει. Είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις πρέπει να επιλέξει πού θα διαθέσει τα χρήματά του.
Μετά τις καλοκαιρινές διακοπές ακολουθεί ένας ιδιαίτερα απαιτητικός Σεπτέμβριος. Σχολικά είδη, φροντιστήρια, ενοίκια φοιτητών, φορολογικές υποχρεώσεις και η επιστροφή στην καθημερινότητα δημιουργούν ένα σημαντικό πακέτο εξόδων για την οικογένεια. Έτσι, ακόμη και μία καλή προσφορά μπορεί να αναβληθεί.
Ο δύσκολος Σεπτέμβριος για τα καταστήματα
Το τέλος των εκπτώσεων δεν σημαίνει και τέλος των προσπαθειών των επιχειρήσεων να προσελκύσουν πελάτες. Από τον Σεπτέμβριο ξεκινά η νέα εμπορική σεζόν και τα καταστήματα θα επιχειρήσουν να μεταφέρουν το ενδιαφέρον στις νέες συλλογές και σε επιμέρους προσφορές.
Το πρόβλημα είναι ότι η αγορά μπαίνει στο φθινόπωρο ήδη πιεσμένη. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν να αντιμετωπίσουν αυξημένα λειτουργικά κόστη, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, ενοίκια, μισθούς και κόστος προμηθειών. Εάν ταυτόχρονα ο τζίρος παραμένει χαμηλός, η πίεση στη ρευστότητα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Το μεγάλο στοίχημα της αγοράς μετά τις εκπτώσεις
Η τελευταία ημέρα των θερινών εκπτώσεων μπορεί να δώσει μια μικρή ανάσα στα καταστήματα, δύσκολα όμως μπορεί να αλλάξει συνολικά την εικόνα της περιόδου. Το γεγονός ότι πάνω από επτά στις δέκα επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών αναφέρουν χειρότερες επιδόσεις από πέρυσι αποτελεί σαφές μήνυμα. Το πραγματικό πρόβλημα του λιανεμπορίου δεν λύνεται μόνο με μεγαλύτερες εκπτώσεις.
Χρειάζεται ισχυρότερη αγοραστική δύναμη. Γιατί όταν ο οικογενειακός προϋπολογισμός πιέζεται, ακόμη και η μεγαλύτερη έκπτωση μπορεί να μην είναι αρκετή για να οδηγήσει τον καταναλωτή στο ταμείο.
Τι πρέπει να προσέξετε την τελευταία ημέρα
Όσοι πραγματοποιήσουν αγορές τη Δευτέρα καλό είναι να έχουν έναν απλό κανόνα: αγοράζουμε επειδή χρειαζόμαστε ένα προϊόν και η τελική τιμή είναι πραγματικά συμφέρουσα – όχι μόνο επειδή βλέπουμε ένα μεγάλο ποσοστό έκπτωσης στη βιτρίνα.
Η σύγκριση τιμών, ο έλεγχος της προηγούμενης τιμής και η απόδειξη αγοράς παραμένουν βασικά εργαλεία προστασίας. Οι θερινές εκπτώσεις τελειώνουν. Για την αγορά, όμως, το πραγματικό τεστ αρχίζει τώρα: πώς θα κινηθεί η κατανάλωση σε έναν Σεπτέμβριο γεμάτο υποχρεώσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.